Σπονδυλική στένωση

Η σπονδυλική στένωση αποτελεί μια εκφυλιστική πάθηση της σπονδυλικής στήλης και εμφανίζεται συνήθως σε άτομα άνω των 50 ετών, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που ίσως αποτελεί εκ γενετής διαταραχή λόγω στενού σωλήνα. Εντοπίζεται στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης ή και στην αυχενική και προκαλεί μεγάλη πίεση στα νεύρα της εν λόγω περιοχής και στο νωτιαίο μυελό και ως εκ τούτου, πυροδοτεί πόνο και αδυναμία. Οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις που εντοπίζονται στους συνδέσμους και στις αρθρώσεις συνδυάζονται και με καθίζηση στους δίσκους. 

Σε αρχικό στάδιο είναι πιθανό να μην συνοδεύεται από συμπτώματα. Στην πλειοψηφία δε των ασθενών, τα συμπτώματα κάνουν την εμφάνισή τους ταυτόχρονα με την εμφάνιση κήλης στην περιοχή ή μετά από έναν απλό τραυματισμό. 

Συμπτώματα της σπονδυλικής στένωσης

Η σπονδυλική στένωση δεν συνοδεύεται πάντα από συμπτώματα, τουλάχιστον όχι στο αρχικό της στάδιο. Πολύ συχνά, τα συμπτώματα εμφανίζονται, και αν παραμείνουν αδιάγνωστα ή αθεράπευτα, επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου. Τα συμπτώματα σε γενικές γραμμές περιλαμβάνουν πόνο, αδυναμία, μουδιάσματα και μυρμηγκιάσματα. 

Ο πόνος που νιώθει ένας ασθενής εντοπίζεται κυρίως στα πόδια και συνοδεύεται από αδυναμία βάδισης. Συχνά νιώθει την ανάγκη ενώ βαδίζει να θέλει να καθίσει να ξεκουραστεί. Ο πόνος μπορεί να ξεκινήσει από το πέλμα και να φτάνει ως και τη μέση. 

Ο ασθενής ανακουφίζεται όταν περπατά σε σκυφτή θέση, ακόμα περισσότερο όταν περπατά και ακουμπά κάπου. 

Το μυρμηγκίασμα και η αδυναμία εντοπίζονται κυρίως στα πόδια χαμηλά και κυρίως στα δάχτυλα ή στη φτέρνα. 

Όταν το πρόβλημα εντοπίζεται στην αυχενική μοίρα, τότε τα συμπτώματα είναι τα μουδιάσματα στα χέρια, η απώλεια συντονισμού των κινήσεων στα χέρια, η αδυναμία και σε πιο προχωρημένα στάδια, ο πονοκέφαλος και οι ζαλάδες. 

Πού οφείλεται η σπονδυλική στένωση

Τα αίτια δεν είναι ακριβώς γνωστά. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι εντοπίζεται συνήθως σε άτομα άνω των 50-60 ετών. Σε λίγες περιπτώσεις, κάποιοι ασθενείς έχουν γεννηθεί με στενότερο σπονδυλικό σωλήνα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα η σπονδυλική στένωση να εμφανίζεται νωρίτερα και σε πιο βαριά μορφή. 

Καθώς πρόκειται για μια εκφυλιστική νόσο, η κυριότερη αιτία είναι η φυσιολογική φθορά που επέρχεται στους σπονδύλους με την πάροδο των ετών. 

Άλλες αιτίες είναι οι κήλες στο μεσοσπονδύλιο δίσκο ή τα τραύματα που προέρχονται από πτώσεις, όπως το σπονδυλικό κάταγμα. Τέλος, ακόμη και παθήσεις που οδηγούν σε διαφόρων ειδών παραμορφώσεις στη σπονδυλική στήλη (π.χ. σκολίωση) αποτελούν δυνητικές αιτίες εμφάνισης σπονδυλικής στένωσης όταν υπάρχει η γενετική προδιάθεση. 

Πώς γίνεται η σωστή διάγνωση της σπονδυλικής στένωσης

Η διάγνωση τίθεται αρχικώς με κλινική εξέταση και καταγραφή του ιστορικού του ασθενή και της συμπτωματολογίας. Στη συνέχεια, επιβεβαιώνουμε με απλή ακτινογραφία, αξονική και μαγνητική τομογραφία που δείχνουν το στάδιο της εκφύλισης και τα σημεία της στένωσης ώστε να αποτελέσουν οδηγό σε περίπτωση χειρουργικής αντιμετώπισης. 

Το βασικό σύμπτωμα που φέρνει έναν ασθενή στο ιατρείο είναι η δυσκολία που έχει στη βάδιση και η ανάγκη του να κάνει συχνά διαλείμματα για να καθίσει να ξεκουραστεί. Αυτό είναι και το πρώτο πράγμα που αναφέρει κατά την επίσκεψη. Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει έλεγχο για τυχόν αδυναμία κάποιου νεύρου ή περιορισμό κινήσεων, καθώς και των ισχίων. 

Αντιμετώπισης της σπονδυλικής στένωσης

Σε αρχικό μόνο στάδιο, η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορεί να επιτευχθεί με τη λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και αναλγητικών. Αν ο πόνος είναι πολύ έντονος χορηγείται και κορτιζόνη. Θα πρέπει να αποφεύγεται η συνεχής κατάκλιση, παρόλο που ανακουφίζει από τα συμπτώματα, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε άλλου είδους προβλήματα. 

Στα συμπτώματα βοηθά και η φυσικοθεραπεία σε συνδυασμό με διαθερμίες και υπερήχους. 

Όλα τα παραπάνω έχουν μερική μόνο αποτελεσματικότητα και για λίγο χρονικό διάστημα. Δεν αποτελούν θεραπεία της νόσου, αλλά συμπτωματική της αντιμετώπιση. Η σπονδυλική στένωση είναι μια εκφυλιστική πάθηση, η οποία διαρκώς επιδεινώνεται και δρα αθροιστικά με τα χρόνια πάνω στο σπονδυλικό σωλήνα και τα νεύρα που επηρεάζει. Δυστυχώς, η εκφύλιση με τα χρόνια, αν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες βλάβες στα νεύρα. Η βάδιση του ασθενή διαρκώς επιδεινώνεται, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ποιότητα ζωής του και να παρουσιάζει δυσκολίες στην καθημερινότητά του. 

Η χειρουργική αντιμετώπιση στοχεύει στη διεύρυνση του σωλήνα και την αποσυμπίεση των εμπλεκόμενων νεύρων. 

Η χειρουργική θεραπεία εκλογής είναι η πεταλεκτομή. Κατά τη διαδικασία αυτή αφαιρείται το πέταλο. Αν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να αφαιρεθεί μονάχα ένα τμήμα του και όχι ολόκληρο (πεταλοτομή). Επειδή ο στόχος είναι η διεύρυνση του σπονδυλικού σωλήνα αφαιρούνται κατά την ίδια διαδικασία και πλάγια τρήματα (τρηματεκτομή) ή αν βρεθούν και κήλες αφαιρούνται και αυτές, ώστε να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή διεύρυνση του χώρου του σπονδυλικού σωλήνα. 

Μπορεί να εφαρμοστεί και σπονδυλοδεσία αν το κρίνει ο γιατρός σας για σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης. 

Ερωτήσεις για το χειρουργείο

  • Πότε επιστρέφει ο ασθενής στις δραστηριότητές του μετά το χειρουργείο; Τι θα πρέπει να προσέξει μετά;

Η επιστροφή είναι σταδιακή. Δύο ώρες μετά το χειρουργείο ο ασθενής μπορεί να σηκωθεί, ενώ τις πρώτες ημέρες αμέσως μετά βοηθά και η λήψη αντιφλεγμονωδών και αναλγητικών φαρμάκων για ένα ορισμένο διάστημα. Συνιστάται ο ασθενής για λίγες ημέρες να μην κουράζεται και να μην σηκώνει βάρη ούτε να σκύβει. Συνιστάται να χρησιμοποιείτε ψηλό κάθισμα (αν η τουαλέτα σας είναι χαμηλή, χρησιμοποιήστε ανυψωτικό λεκάνης που θα βρείτε στα φαρμακεία), επίσης, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε αδιάβροχες γάζες στο μπάνιο, τις οποίες στη συνέχεια θα αφαιρείτε. Μετά το μπάνιο καλύπτετε το τραύμα με κανονική αυτοκόλλητη γάζα για να ανασαίνει το τραύμα (υφασμάτινη που την προμηθεύεστε από το φαρμακείο). Αν βραχεί τότε απλώς τοποθετείτε νέες καθαρές γάζες.  Η διατροφή του ασθενούς είναι ελεύθερη, ενώ σε περίπτωση εμφάνισης δυσκοιλιότητας χορηγείται ειδικό σιρόπι κατά της δυσκοιλιότητας. 

Η επιστροφή στην εργασία και την οδήγηση μπορεί να γίνει περίπου 7 μέρες μετά, για να προστατευθεί καλύτερα το τραύμα. Η αφαίρεση των ραμμάτων πραγματοποιείται 15 ημέρες μετά την επέμβαση.  Αν παρατηρήσετε οτιδήποτε όπως πύον ή ανεβάσετε πυρετό, θα πρέπει να καλέσετε αμέσως το γιατρό σας. 

  • Με ολική ή μερική αναισθησία γίνεται το χειρουργείο;

Το χειρουργείο πραγματοποιείται με γενική αναισθησία. 

  • Το αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης είναι οριστικό ή μπορεί να παρουσιαστούν υποτροπές;

Όχι, η επέμβαση για τη σπονδυλική στένωση έχει μόνιμο αποτέλεσμα στο σημείο το οποίο πραγματοποιήθηκε. Αν επανεμφανιστούν συμπτώματα αργότερα, ίσως πρόκειται για διαφορετικό σημείο βλάβης. Ωστόσο, και πάλι είναι εξαιρετικά σπάνιο να συμβεί κάτι τέτοιο. 

  • Αν δεν έχω συνέχεια συμπτώματα, αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε μόνο του;

Όχι, τα συμπτώματα δεν είναι πάντα ορατά έτσι κι αλλιώς. Μπορεί να παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις μέσα στο χρόνο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν προχωρά η εκφύλιση. Εφόσον υπάρχει σπονδυλική στένωση, η κατάσταση θα χειροτερεύει συνεχώς και αν αμεληθεί η θεραπεία, τότε μπορεί η βλάβη που έχει προκληθεί να είναι μη αναστρέψιμη και να μην μπορεί έτσι, ο ασθενής να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση της υγείας του ούτε με χειρουργική επέμβαση.

Έχετε ερωτήσεις; Χρειάζεστε βοήθεια;

ΘΑ ΧΑΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ
Επικοινωνία